We wtorek wybory parlamentarne w Iraku. Czy wtorkowe wybory zmienią ten obraz? Kto w istocie dzierży władzę w kraju, jaką rolę odgrywają w nim islamscy przywódcy religijni? Jak osłabienie Iranu wpływa na Irak? I czy iraccy Kurdowie wyjdą z tych wyborów wzmocnieni? Kanclerz Merz zapowiada deportacje Syryjczyków z Niemiec. Czy ten plan jest w Niemczech wykonalny? Dlaczego Berlin wziął na siebie rolę lidera wśród państw europejskich, które chcą pozbyć się migrantów wcześniej przyjmowanych z otwartością? W Sudanie trwa największy obecnie kryzys humanitarny. W mieście Al-Faszir w Darfurze antyrządowe Siły Szybkiego Wsparcia przeprowadziły masakrę ludności cywilnej, zabijając co najmniej kilkanaście tysięcy ludzi. Dlaczego te zbrodnie pozostają bezkarne i toczą się praktycznie bez reakcji świata? W USA niedawno pobity został rekord długości kryzysu budżetowego, tzw. shutdownu, czyli ograniczenia bądź wstrzymania wypłat pracownikom federalnym. Mimo to biznes wydaje się ufać Donaldowi Trumpowi; nie sprawdzają się też ponure prognozy upadku amerykańskiej gospodarki. Dlaczego? Coraz więcej firm pracuje nad technologią umożliwiającą przechwytywanie energii słonecznej w kosmosie i przesyłanie jej na Ziemię. Czy jest to możliwe, opłacalne i potrzebne? I dlaczego coraz chętniej firmy myślą o przenoszeniu swoich działań do przestrzeni kosmicznej? A także: marzenia, rojenia i kompletne szaleństwa – czyli świat z boku. Rozkład jazdy:  (02:47) Łukasz Fyderek: Irakijczycy wybierają parlament (26:03) Anna Kwiatkowska: Niemcy chcą deportować syryjskich uchodźców (45:44) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Dream, babe, dream (52:04) Podziękowania (59:01) Marcin Żyła: Masakry ludności cywilnej w Sudanie – zapomniana wojna (1:20:19) Candi Wolff: Dlaczego biznes ufa Trumpowi (1:38:28) Tomasz Rożek: Przenosiny firm w kosmos (2:00:49) Do usłyszenia

Original title: Raport o stanie świata - 8 listopada 2025

Original description: <p>We wtorek wybory parlamentarne w Iraku. Po raz siódmy od przez Amerykanów inwazji w 2003 roku Irakijczycy wybiorą parlament. Kraj od ponad dwudziestu lat z trudem próbuje utrzymać stabilność, rozrywany sporami wewnętrznymi i walką dwóch potęg zewnętrznych: Iranu i Stanów Zjednoczonych. Czy wtorkowe wybory zmienią ten obraz? Kto w istocie dzierży władzę w kraju, jaką rolę odgrywają w nim islamscy przywódcy religijni? Jak osłabienie Iranu wpływa na Irak? I czy iraccy Kurdowie wyjdą z tych wyborów wzmocnieni?</p><p><br /></p><p>Kanclerz Merz zapowiada deportacje Syryjczyków z Niemiec. Czy ten plan jest w Niemczech wykonalny? Dlaczego Berlin wziął na siebie rolę lidera wśród państw europejskich, które chcą pozbyć się migrantów wcześniej przyjmowanych z otwartością?</p><p><br /></p><p>W Sudanie trwa największy obecnie kryzys humanitarny. W mieście Al-Faszir w Darfurze antyrządowe Siły Szybkiego Wsparcia przeprowadziły masakrę ludności cywilnej, zabijając co najmniej kilkanaście tysięcy ludzi. Dlaczego te zbrodnie pozostają bezkarne i toczą się praktycznie bez reakcji świata?</p><p><br /></p><p>W USA niedawno pobity został rekord długości kryzysu budżetowego, tzw. shutdownu, czyli ograniczenia bądź wstrzymania wypłat pracownikom federalnym. Mimo to biznes wydaje się ufać Donaldowi Trumpowi; nie sprawdzają się też ponure prognozy upadku amerykańskiej gospodarki. Dlaczego – wyjaśni dyrektorka jednego z największych banków na świecie.</p><p><br /></p><p>Coraz więcej firm pracuje nad technologią umożliwiającą przechwytywanie energii słonecznej w kosmosie i przesyłanie jej na Ziemię. Czy jest to możliwe, opłacalne i potrzebne? I dlaczego coraz chętniej firmy myślą o przenoszeniu swoich działań do przestrzeni kosmicznej?</p><p><br /></p><p>A także: marzenia, rojenia i kompletne szaleństwa – czyli świat z boku.</p><p><br /></p><p>Rozkład jazdy: </p><p>(02:47) Łukasz Fyderek: Irakijczycy wybierają parlament</p><p>(26:03) Anna Kwiatkowska: Niemcy chcą deportować syryjskich uchodźców</p><p>(45:44) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Dream, babe, dream</p><p>(52:04) Podziękowania</p><p>(59:01) Marcin Żyła: Masakry ludności cywilnej w Sudanie – zapomniana wojna</p><p>(1:20:19) Candi Wolff: Dlaczego biznes ufa Trumpowi</p><p>(1:38:28) Tomasz Rożek: Przenosiny firm w kosmos</p><p>(2:00:49) Do usłyszenia</p><p><br /></p><p><em>---------------------------------------------</em></p><p>Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ <a href="https://patronite.pl/DariuszRosiak"><u>⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠</u></a></p><p>Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ <a href="https://dariuszrosiak.substack.com/"><u>⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠</u></a></p><p>Koszulki i kubki Raportu ➡️ <a href="https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/"><u>⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠</u></a> [Autopromocja]</p>

Zohran Mamdani, 34-letni polityk, który jeszcze pół roku temu był szerzej nieznany, wygrywa wybory na stanowisko burmistrza Nowego Jorku. Określa się jako demokratyczny socjalista i będzie pierwszym muzułmaninem na czele miasta. Mamdani zapowiada zamrożenie czynszów w mieście, bezpłatne przejazdy autobusowe oraz powszechną opiekę przedszkolną dla dzieci poniżej piątego roku życia. Środki na te programy mają pochodzić z opodatkowania najbogatszych nowojorczyków. Donald Trump zapowiedział jeszcze przed wyborami, że w wypadku wygranej Mamdaniego obetnie fundusze z budżetu federalnego dla Nowego Jorku. Mamdani, po ogłoszeniu wyników, wezwał Trumpa do konfrontacji i zapowiedział, że Nowy Jork pozostanie miastem imigrantów. Czy wygrana Mamdaniego jest zapowiedzią przełomu dla Demokratów? Jak zareaguje na nią Donald Trump? Gość: Andrzej Kohut Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Original title: Raport na dziś - 5 listopada 2025

Original description: <p>Zohran Mamdani, 34-letni polityk, który jeszcze pół roku temu był szerzej nieznany, wygrywa wybory na stanowisko burmistrza Nowego Jorku. Określa się jako demokratyczny socjalista i będzie pierwszym muzułmaninem na czele miasta. Mamdani zapowiada zamrożenie czynszów w mieście, bezpłatne przejazdy autobusowe oraz powszechną opiekę przedszkolną dla dzieci poniżej piątego roku życia. Środki na te programy mają pochodzić z opodatkowania najbogatszych nowojorczyków. Donald Trump zapowiedział jeszcze przed wyborami, że w wypadku wygranej Mamdaniego obetnie fundusze z budżetu federalnego dla Nowego Jorku. Mamdani, po ogłoszeniu wyników, wezwał Trumpa do konfrontacji i zapowiedział, że Nowy Jork pozostanie miastem imigrantów. Czy wygrana Mamdaniego jest zapowiedzią przełomu dla Demokratów? Jak zareaguje na nią Donald Trump?</p><p><br /></p><p>Gość: Andrzej Kohut</p><p><br /></p><p><em>---------------------------------------------</em></p><p>Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ <a href="https://patronite.pl/DariuszRosiak"><u>⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠</u></a></p><p>Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ <a href="https://dariuszrosiak.substack.com/"><u>⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠</u></a></p><p>Koszulki i kubki Raportu ➡️ <a href="https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/"><u>⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠</u></a> [Autopromocja]</p>

Ukraiński pisarz, muzyk, żołnierz, obrońca Charkowa – Serhij Żadan jest gościem tego odcinka Raportu o książkach. Rozmawiamy o realizmie i surrealizmie wojny. O obrazach zbudowanych ze sprzeczności – jak ten, kiedy na tle wiosennego krajobrazu wybuchają śmiercionośne bomby. I o ludziach, którzy coraz częściej patrzą w niebo nie dlatego, że bujają w obłokach, lecz dlatego, że wypatrują niebezpieczeństwa. W najnowszym zbiorze opowiadań, pisanych po wybuchu pełnoskalowej wojny, którą Rosjanie toczą przeciw Ukrainie, Serhij Żadan opisuje krótkie chwile z życia – dwóch kobiet, które przyszły na pogrzeb tego samego mężczyzny; dwojga niedoszłych kochanków, którzy w wynajętym na jedną noc hotelowym pokoju zasypiają, zanim zdążą sobie wpaść w ramiona; starszej pani, która umiera samotnie w towarzystwie nieprzeczytanych książek; psa, który oślepł ze strachu. Bo wojna dotyczy wszystkich i jest wszędzie – nie tylko na froncie, ale w każdym, nawet najbardziej intymnym miejscu życia. Serhij Żadan pisze o wojnie zmysłowo, bo – jak mówi – wojna wyostrza nam zmysły. Wszystko widzi się i czuje bardziej. Prowadzenie: Agata Kasprolewicz Gość: Serhij Żadan Książki: Arabeski oraz W mieście wojny Serhija Żadana / przekład: Michał Petryk / Wydawnictwo Czarne Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Original title: Raport o książkach – Serhij Żadan

Original description: <p>Ukraiński pisarz, muzyk, żołnierz, obrońca Charkowa – Serhij Żadan jest gościem tego odcinka Raportu o książkach.</p><p>Rozmawiamy o realizmie i surrealizmie wojny.</p><p>O obrazach zbudowanych ze sprzeczności – jak ten, kiedy na tle wiosennego krajobrazu wybuchają śmiercionośne bomby.</p><p>I o ludziach, którzy coraz częściej patrzą w niebo nie dlatego, że bujają w obłokach, lecz dlatego, że wypatrują niebezpieczeństwa.</p><p><br /></p><p>W najnowszym zbiorze opowiadań, pisanych po wybuchu pełnoskalowej wojny, którą Rosjanie toczą przeciw Ukrainie, Serhij Żadan opisuje krótkie chwile z życia – dwóch kobiet, które przyszły na pogrzeb tego samego mężczyzny; dwojga niedoszłych kochanków, którzy w wynajętym na jedną noc hotelowym pokoju zasypiają, zanim zdążą sobie wpaść w ramiona; starszej pani, która umiera samotnie w towarzystwie nieprzeczytanych książek; psa, który oślepł ze strachu.</p><p><br /></p><p>Bo wojna dotyczy wszystkich i jest wszędzie – nie tylko na froncie, ale w każdym, nawet najbardziej intymnym miejscu życia.</p><p>Serhij Żadan pisze o wojnie zmysłowo, bo – jak mówi – wojna wyostrza nam zmysły. Wszystko widzi się i czuje bardziej.</p><p><br /></p><p>Prowadzenie: Agata Kasprolewicz</p><p>Gość: Serhij Żadan</p><p>Książki: Arabeski oraz W mieście wojny Serhija Żadana / przekład: Michał Petryk / Wydawnictwo Czarne</p><p><br /></p><p><em>---------------------------------------------</em></p><p>Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ <a href="https://patronite.pl/DariuszRosiak"><u>⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠</u></a></p><p>Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ <a href="https://dariuszrosiak.substack.com/"><u>⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠</u></a></p><p>Koszulki i kubki Raportu ➡️ <a href="https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/"><u>⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠</u></a> [Autopromocja]</p>

Javier Milei wins congressional elections with a surprisingly high margin. His party, La Libertad Avanza, still does not have a majority in both houses of Congress, but Milei's reform program seems unthreatened at the moment. Why did Argentinians choose to continue budgetary spending restrictions that have resulted in thousands of layoffs over the past two years? What has the president, whose symbol of government is a chainsaw, managed to achieve? And what role did Donald Trump play in these elections? In Israel, there is turmoil after a former national football player decided to play for the Palestinian national team. More and more racist slogans are appearing at Israeli league matches. What does the fan landscape of Israel look like? The centrist party D66 won the most votes in the Dutch elections, defeating Geert Wilders' anti-immigration party. It looks like the country will be governed by the youngest prime minister in history, who is planning to build ten new cities. Is the Netherlands moving away from extremism in politics? Palestinians are dying every day in Gaza, even though both Israel and Hamas claim to be maintaining a ceasefire. How is this tragic war affecting the perception of Jews around the world? Is the Israeli government responsible for the increase in animosity towards Jews? And is criticism of Israel and revision of its history an act of antisemitism? Also: Does it pay to be a thief – and what kind is most profitable? Schedule: (02:43) Maciej Stasiński: Javier Milei's Revolution Continues (20:41) Mateusz Mazzini: The Netherlands Changes Government – But Also Political Direction? (48:23) Grzegorz Dobiecki: World from the Side - Catch the Thief! (55:03) Acknowledgements (1:01:36) Michał Banasiak: Football in Israel on the Edge: Sport or Politics? (1:18:26) Agata Bielik-Robson and Adam Lipszyc: How is the War in Gaza Affecting Attitudes Towards Jews Worldwide? (2:00:43) See you soon *---------------------------------------------* Report on the State of the World is a broadcast that exists thanks to our Patrons, join the collection ➡️ [https://patronite.pl/DariuszRosiak](https://patronite.pl/DariuszRosiak) Subscribe to the Report on the State of the World newsletter ➡️ [https://dariuszrosiak.substack.com/](https://dariuszrosiak.substack.com/) Report T-shirts and mugs ➡️ [https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/](https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/) [Self-promotion]

Original title: Raport o stanie świata - 1 listopada 2025

Original description: <p>Javier Milei wygrywa wybory do Kongresu z nadspodziewanie wysoką przewagą. Jego partia La Libertad Avanza wciąż nie ma większości w obu izbach Kongresu, ale program reform Mileia wydaje się w tej chwili niezagrożony. Dlaczego Argentyńczycy wybrali kontynuację ograniczeń wydatków w sferze budżetowej, których skutkiem przez ostatnie dwa lata są zwolnienia tysięcy ludzi? Co udało się zrealizować prezydentowi, którego symbolem rządów jest piła mechaniczna? I jaką rolę w tych wyborach odegrał Donald Trump?</p><p><br /></p><p>W Izraelu wrze po tym jak były reprezentant kraju w piłce nożnej postanowił grać w reprezentacji Palestyny. Na meczach ligi izraelskiej pojawia się coraz więcej haseł rasistowskich. Jak wygląda kibicowski krajobraz Izraela?</p><p><br /></p><p>Centrowa partia D66 zdobyła najwięcej głosów w wyborach w Holandii pokonując antyimigrancką partię Geerta Wildersa. Wygląda na to, że krajem będzie rządzić najmłodszy premier w historii, który zapowiada budowę dziesięciu nowych miast. Czy Holandia odchodzi od skrajności w polityce?</p><p><br /></p><p>W Gazie codziennie giną Palestyńczycy, choć zarówno Izrael, jak i Hamas twierdzą, że utrzymują rozejm. Jak ta tragiczna wojna wpływa na postrzeganie Żydów na całym świecie? Czy to rząd Izraela jest odpowiedzialny za wzrost niechęci do Żydów? I czy krytyka Izraela oraz rewizja jego historii jest aktem antysemityzmu?</p><p><br /></p><p>A także: Czy opłaca się być złodziejem – i jakim najbardziej?</p><p><br /></p><p>Rozkład jazdy: </p><p>(02:43) Maciej Stasiński: Rewolucja Javiera Mileia trwa</p><p>(20:41) Mateusz Mazzini: Holandia zmienia rząd – czy także kierunek polityki?</p><p>(48:23) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Łapać złodzieja!</p><p>(55:03) Podziękowania</p><p>(1:01:36) Michał Banasiak: Piłka nożna w Izraelu na krawędzi: sport czy polityka?</p><p>(1:18:26) Agata Bielik-Robson i Adam Lipszyc: Jak wojna w Gazie wpływa na stosunek do Żydów na świecie?</p><p>(2:00:43) Do usłyszenia</p><p><br /></p><p><em>---------------------------------------------</em></p><p>Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ <a href="https://patronite.pl/DariuszRosiak"><u>⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠</u></a></p><p>Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ <a href="https://dariuszrosiak.substack.com/"><u>⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠</u></a></p><p>Koszulki i kubki Raportu ➡️ <a href="https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/"><u>⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠</u></a> [Autopromocja]</p>

🆕 Episode 2️⃣ is out! ChatGPT conquered the world at lightning speed, gaining 100 million users in just two months. But where did this breakthrough actually come from? What ideas were behind its creation? Who uses this tool and who doesn't? 🔵 In the latest episode, we go back to the roots of generative AI and go all the way to the creation of ChatGPT - talking to its co-creator, who talks about the beginnings of OpenAI and the direction of development of generative artificial intelligence. 🔵 We will also learn the story of a photographer from the USA, whose life - and the life of her unborn child - was helped by artificial intelligence. Her story has already gained the attention of tens of millions of people around the world. Is it worth listening to AI when it comes to your health? 🔵 And finally... a conversation about erotica in the world of AI. Coming soon - available to all adults. Guests: 🟣 Wojciech Zaremba - co-creator of ChatGPT and OpenAI 🟣 Natalia Tarrien - photographer and influencer from South Carolina 🟣 Mateusz Chrobok - cybersecurity and technology expert Lecturers: Grzegorz Dobiecki Krzysztof Zimoch Marcin Żyła **This episode is partnered by the Robert Dobrzycki Foundation** Schedule: (09:56) Wojciech Zaremba: How ChatGPT was born (21:48) Natalia Tarrien: When AI saves lives (36:38) Mateusz Chrobok: erotica in the world of AI (40:25) Talk to you soon *---------------------------------------------* The State of the World Report is a broadcast that exists thanks to our Patrons, join the collection ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subscribe to the State of the World Report newsletter ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ State of the World Report T-shirts and mugs ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Self-promotion]

Original title: Raport o sztucznej inteligencji – Cześć! Tu ChatGPT

Original description: <p>🆕 Odcinek 2️⃣ już jest!</p><p><br /></p><p>ChatGPT w błyskawicznym tempie podbił świat, zdobywając 100 milionów użytkowników w zaledwie dwa miesiące. Ale skąd właściwie wziął się ten przełom? Jakie idee stały za jego powstaniem? Kto korzysta z tego narzędzia, a kto nie?</p><p><br /></p><p>🔵 W najnowszym odcinku cofamy się do korzeni generatywnej AI i przechodzimy drogę aż do powstania ChatGPT — rozmawiając z jego współtwórcą, który opowiada o początkach OpenAI oraz kierunku rozwoju generatywnej sztucznej inteligencji.</p><p><br /></p><p>🔵 Poznamy też historię fotografki z USA, której życiu — i życiu jej nienarodzonego dziecka — pomogła sztuczna inteligencja. Jej opowieść zdobyła już uwagę kilkudziesięciu milionów ludzi na całym świecie. Czy warto słuchać AI, jeśli chodzi o własne zdrowie?</p><p><br /></p><p>🔵 A na koniec… rozmowa o erotyce w świecie AI. Już za moment — dostępna dla wszystkich dorosłych.</p><p><br /></p><p>Goście:</p><p><br /></p><p>🟣 Wojciech Zaremba — współtwórca ChatGPT i OpenAI</p><p><br /></p><p>🟣 Natalia Tarrien — fotografka i influencerka z Karoliny Południowej</p><p><br /></p><p>🟣 Mateusz Chrobok — ekspert od cyberbezpieczeństwa i technologii</p><p><br /></p><p>Lektorzy:</p><p><br /></p><p>Grzegorz Dobiecki</p><p>Agata Kasprolewicz</p><p>Krzysztof Zimoch</p><p>Marcin Żyła</p><p><br /></p><p><strong>Partnerem tego odcinka jest Fundacja Roberta Dobrzyckiego</strong></p><p><br /></p><p>Rozkład jazdy: </p><p>(09:56) Wojciech Zaremba: Jak narodził się ChatGPT</p><p>(21:48) Natalia Tarrien: Gdy AI ratuje życie</p><p>(36:38) Mateusz Chrobok: erotyka w świecie AI</p><p>(40:25) Do usłyszenia</p><p><br /></p><p><em>---------------------------------------------</em></p><p>Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ <a href="https://patronite.pl/DariuszRosiak"><u>⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠</u></a></p><p>Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ <a href="https://dariuszrosiak.substack.com/"><u>⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠</u></a></p><p>Koszulki i kubki Raportu ➡️ <a href="https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/"><u>⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠</u></a> [Autopromocja]</p>

Ahead of tomorrow's meeting with Xi Jinping, Donald Trump landed in South Korea. After Malaysia and Japan, this is the last stage of his multi-day trip, the stake of which is not only the future of tariffs, but above all, access to rare earth metals, about 70% of which are currently controlled by China. In turn, Beijing wants the Americans to lift the ban on the export of modern semiconductors, without which it is difficult to develop AI technology. However, tomorrow's summit concerns something even more significant than avoiding a trade war between the world's two largest economies. For the first time in half a century, the global economy is threatened by blackmail at the raw material level - the development of the defense industry, energy and medicine depends on rare earth metals. Securing access to them concerned Trump's conversation with the new Prime Minister of Japan, Takaichi Sanae - a politician who announces a tougher course towards China. What have the Americans managed to achieve so far? Will China and the USA avoid a customs war - and will they agree on raw materials and technologies without which both countries cannot imagine their future? How will Japan and South Korea find themselves in this new balance of power? Guest: Dominik Mierzejewski Report on the State of the World is a broadcast that exists thanks to our Patrons, join the collection ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subscribe to the Report on the State of the World newsletter ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Report shirts and mugs ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Self-promotion]

Original title: Raport na dziś - 29 października 2025

Original description: <p>Przed zaplanowanym na jutro spotkaniem z Xi Jinpingiem Donald Trump wylądował w Korei Południowej. Po Malezji i Japonii jest to ostatni etap jego kilkudniowej podróży, której stawką jest nie tylko przyszłość ceł, ale przede wszystkim dostęp do metali ziem rzadkich, których około 70 proc. kontrolują obecnie Chiny. Z kolei Pekin chce od Amerykanów cofnięcia zakazu eksportu nowoczesnych półprzewodników, bez których trudno rozwijać technologię AI. Jutrzejszy szczyt dotyczy jednak czegoś jeszcze bardziej znaczącego niż uniknięcie wojny handlowej między dwiema największymi gospodarkami globu. Pierwszy raz od pół wieku światowej ekonomii grozi szantaż na poziomie surowców – od metali ziem rzadkich zależy rozwój przemysłu obronnego, energetyki czy medycyny. Zabezpieczenia dostępu do nich dotyczyły rozmowy Trumpa z nową premier Japonii Takaichi Sanae – polityczką, która zapowiada zaostrzenie kursu wobec Chin.</p><p><br /></p><p>Co do tej pory udało się osiągnąć Amerykanom? Czy Chiny i USA unikną wojny celnej — i czy porozumieją się w sprawie surowców oraz technologii, bez których oba kraje nie wyobrażają sobie swojej przyszłości? Jak w tym nowym układzie sił odnajdą się Japonia i Korea Południowa?</p><p><br /></p><p>Gość: Dominik Mierzejewski</p><p><br /></p><p><em>---------------------------------------------</em></p><p>Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ <a href="https://patronite.pl/DariuszRosiak"><u>⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠</u></a></p><p>Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ <a href="https://dariuszrosiak.substack.com/"><u>⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠</u></a></p><p>Koszulki i kubki Raportu ➡️ <a href="https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/"><u>⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠</u></a> [Autopromocja]</p>

In this episode of "Book Report," I invite you to the second part of the American diptych – a story about The Great Gatsby, or rather, I should say "That Great Gatsby," because that is the title of the new translation of Francis Scott Fitzgerald's most famous work. The Great Gatsby is one of the most present literary figures in pop culture. But has this enormous popularity of Fitzgerald's hero contributed to a general understanding of this multidimensional, enigmatic novel? A novel that – although volumetrically modest – with its literary scope constantly provokes new readings. None of the characters in "That Great Gatsby" are easy to decipher. The enigmatic narrator leads the reader to the borders of the world of reality and unreality. It is a novel about America in the 1920s, about great dreams and great aspirations. About a world ruled by money, but not every penny is a ticket to the American dream. Because, contrary to the declarations of the Founding Fathers, in America freedom and equality are only given to the chosen few. Or maybe "That Great Gatsby" is not just a novel about America? Perhaps Fitzgerald's most important prophecy concerns the hell that was to break out in Europe in the third and fourth decades of the 20th century? Gatsby also tells a timeless story about the desire for love and the attempt to regain the past, as well as about great loneliness. Fitzgerald is a complex and very ambiguous figure. Question: should biographical clues complicate the reading of his literary work? Hosted by: Agata Kasprolewicz Guest: Maciej Świerkocki Book: "That Great Gatsby" F. Scott Fitzgerald / translated by: Maciej Świerkocki / Officyna Publishing House --------------------------------------------- The Report on the State of the World is a program that exists thanks to our Patrons, join the collection ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subscribe to the Report on the State of the World newsletter ➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Report shirts and mugs ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Self-promotion]

Original title: Raport o książkach – Dyptyk amerykański, cz. 2: „Ten Wielki Gatsby” F. Scott Fitzgerald

Original description: <p>W tym odcinku „Raportu o książkach” zapraszam na drugą odsłonę dyptyku amerykańskiego – opowieść o Wielkim Gatsbym, a właściwie powinnam powiedzieć „Tym Wielkim Gatsbym”, bo taki właśnie tytuł nosi nowy przekład najsłynniejszego dzieła Francisa Scotta Fitzgeralda.</p><p><br /></p><p>Wielki Gatsby to jedna z najbardziej obecnych w popkulturze postaci literackich. Ale czy ta ogromna popularność bohatera Fitzgeralda przyczyniła się do powszechnego rozumienia tej wielowymiarowej, zagadkowej powieści? Powieści, która – mimo że objętościowo skromna – swoim rozmachem literackim prowokuje ciągle nowe odczytania.</p><p><br /></p><p>Żadna z postaci „Tego Wielkiego Gatsby’ego” nie daje się łatwo rozszyfrować. Zagadkowy narrator prowadzi czytelnika na granice świata rzeczywistości i nierzeczywistości.</p><p><br /></p><p>To powieść o Ameryce lat 20. ubiegłego wieku, o wielkich marzeniach i wielkich aspiracjach. O świecie, w którym rządzą pieniądze, ale nie każdy pieniądz jest przepustką do amerykańskiego snu. Bo wbrew deklaracjom Ojców Założycieli w Ameryce wolność i równość darowane są tylko wybrańcom.</p><p><br /></p><p>A może „Ten Wielki Gatsby” nie jest powieścią tylko o Ameryce? Być może najważniejsze proroctwo Fitzgeralda dotyczy piekła, które miało rozpętać się w Europie w trzeciej i czwartej dekadzie XX wieku?</p><p><br /></p><p>Gatsby opowiada też ponadczasową historię o pragnieniu miłości i próbie odzyskania przeszłości, a także o wielkiej samotności.</p><p><br /></p><p>Fitzgerald to postać złożona i bardzo niejednoznaczna. Pytanie: czy tropy biograficzne powinny komplikować odczytanie jego literackiego dzieła?</p><p><br /></p><p>Prowadzenie: Agata Kasprolewicz</p><p>Gość: Maciej Świerkocki</p><p>Książka: „Ten Wielki Gatsby” F. Scott Fitzgerald / przekład: Maciej Świerkocki / Wydawnictwo Officyna</p><p><br /></p><p><em>---------------------------------------------</em></p><p>Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ <a href="https://patronite.pl/DariuszRosiak"><u>⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠</u></a></p><p>Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ <a href="https://dariuszrosiak.substack.com/"><u>⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠</u></a></p><p>Koszulki i kubki Raportu ➡️ <a href="https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/"><u>⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠</u></a> [Autopromocja]</p>

Chińska Partia Komunistyczna przyjęła nowy plan pięcioletni. Podstawą rozwoju Chin ma być samowystarczalność w dziedzinie nauki i nowych technologii. Komitet Centralny chce też pobudzenia konsumpcji i wzrostu dobrobytu przeciętnych Chińczyków. Chińska armia ma wzbudzać szacunek na świecie. Ten plan to biurokratyczny zapis globalnych aspiracji Chin. Jak będą one realizowane i czy w najbliższych latach dojdzie do pogłębienia konfliktu o globalne przywództwo między Stanami Zjednoczonymi a Chinami? Pro-unijny kandydat wygrywa wybory prezydenckie na północy Cypru kontrolowanej przez Turcję. Czy dojdzie do wznowienia rozmów o zjednoczeniu wyspy i jak na to zareaguje Ankara? W Luwrze zuchwała kradzież klejnotów królewskich. Padają pytania nie tylko o stan zabezpieczeń w tym ogromnym muzeum, ale o stan Francji. I skąd bierze się sympatia dla złodziei dzieł sztuki? Amerykańskie helikoptery atakują statki pływające po Morzu Karaibskim i Pacyfiku. Administracja Trumpa twierdzi, że broni Ameryki przed zalewem narkotykami. W Wenezueli przygotowują się na próbę obalenia prezydenta, do czego ataki na statki mają być przygotowaniem. Republika Serbska w Bośni i Hercegowinie ma nową tymczasową prezydent, po tym jak jej poprzednik został odsunięty ze stanowiska. Dokąd zmierza Bośnia i Hercegowina i co dzieje się w ogarniętej od prawie roku protestami Serbii. A także: czytanie ma przyszłość, zwłaszcza w więzieniach. Rozkład jazdy: (02:39) Michał Bogusz: Nowa pięciolatka Chin (26:06) Łukasz Wójcik: Turecka część Cypru zmienia kurs (45:33) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Świat zza krat (52:22) Podziękowania (59:16) Marcin Żyła: Kradzież klejnotów w Luwrze i pytania o stan Francji (1:17:39) Joanna Gocłowska-Bolek: Czy Trump chce obalić Maduro? (1:44:14) Aleksandra Wojtaszek: Nowa prezydent, stare problemy serbskiej części Bośni i Hercegowiny (2:05:57) Do usłyszenia

Original title: Raport o stanie świata - 25 października 2025

Original description: <p>Chińska Partia Komunistyczna przyjęła nowy plan pięcioletni. Podstawą rozwoju Chin ma być samowystarczalność w dziedzinie nauki i nowych technologii. Komitet Centralny chce też pobudzenia konsumpcji i wzrostu dobrobytu przeciętnych Chińczyków. Chińska armia ma wzbudzać szacunek na świecie. Ten plan to biurokratyczny zapis globalnych aspiracji Chin. Jak będą one realizowane i czy w najbliższych latach dojdzie do pogłębienia konfliktu o globalne przywództwo między Stanami Zjednoczonymi a Chinami?</p><p><br /></p><p>Pro-unijny kandydat wygrywa wybory prezydenckie na północy Cypru kontrolowanej przez Turcję. Czy dojdzie do wznowienia rozmów o zjednoczeniu wyspy i jak na to zareaguje Ankara?</p><p><br /></p><p>W Luwrze zuchwała kradzież klejnotów królewskich. Padają pytania nie tylko o stan zabezpieczeń w tym ogromnym muzeum, ale o stan Francji. I skąd bierze się sympatia dla złodziei dzieł sztuki?</p><p><br /></p><p>Amerykańskie helikoptery atakują statki pływające po Morzu Karaibskim i Pacyfiku. Administracja Trumpa twierdzi, że broni Ameryki przed zalewem narkotykami. W Wenezueli przygotowują się na próbę obalenia prezydenta, do czego ataki na statki mają być przygotowaniem.</p><p><br /></p><p>Republika Serbska w Bośni i Hercegowinie ma nową tymczasową prezydent, po tym jak jej poprzednik został odsunięty ze stanowiska. Dokąd zmierza Bośnia i Hercegowina i co dzieje się w ogarniętej od prawie roku protestami Serbii.</p><p><br /></p><p>A także: czytanie ma przyszłość, zwłaszcza w więzieniach.</p><p><br /></p><p>Rozkład jazdy: </p><p>(02:39) Michał Bogusz: Nowa pięciolatka Chin</p><p>(26:06) Łukasz Wójcik: Turecka część Cypru zmienia kurs</p><p>(45:33) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Świat zza krat</p><p>(52:22) Podziękowania</p><p>(59:16) Marcin Żyła: Kradzież klejnotów w Luwrze i pytania o stan Francji</p><p>(1:17:39) Joanna Gocłowska-Bolek: Czy Trump chce obalić Maduro?</p><p>(1:44:14) Aleksandra Wojtaszek: Nowa prezydent, stare problemy serbskiej części Bośni i Hercegowiny</p><p>(2:05:57) Do usłyszenia</p><p><br /></p><p><em>---------------------------------------------</em></p><p>Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ <a href="https://patronite.pl/DariuszRosiak"><u>⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠</u></a></p><p>Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ <a href="https://dariuszrosiak.substack.com/"><u>⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠</u></a></p><p>Koszulki i kubki Raportu ➡️ <a href="https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/"><u>⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠</u></a> [Autopromocja]</p>

Millions participated in "No Kings" protests in the United States. Participants in over 2,000 marches and events protested Donald Trump's policies, especially deportations of migrants, deployment of the National Guard in cities, and closure of some government agencies due to failure to pass the federal budget for the next year. Nearly a million people employed in these agencies were furloughed, about 700,000 are working without pay. The administration is also fighting the courts over the deployment of the National Guard in cities that Trump says cannot cope with crime. So far, the military has been deployed to five cities run by Democrats, and the president is threatening several more. The election campaign in New York is also in its final stretch, where polls suggest that a radical Democrat, Zohran Mamdani, could become the new mayor. Trump has already announced that if he wins, he will talk to the new mayor, but Mamdani will have to coordinate his policies with the White House. What does President Trump's war with federal institutions currently look like, how much does the constitution allow him to do? And does he have to reckon with such a strong voice of opposition as was heard this weekend? Guest: Marcin Fatalski Report on the state of the world is a broadcast that exists thanks to our Patrons, join the collection ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subscribe to the Report on the State of the World newsletter ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Report T-shirts and mugs ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Self-promotion]

Original title: Raport na dziś - 22 października 2025

Original description: <p>Miliony ludzi wzięły udział w protestach w Stanach Zjednoczonych pod hasłem „No Kings”. Uczestnicy ponad 2 tysięcy marszów i innych wydarzeń protestowali przeciwko polityce Donalda Trumpa, zwłaszcza deportacjom migrantów, rozmieszczaniu Gwardii Narodowej w miastach i zamknięciu niektórych agencji rządowych w związku z nieuchwaleniem budżetu federalnego na następny rok. Prawie milion ludzi zatrudnionych w tych agencjach poszło na przymusowy urlop, około 700 tysięcy pracuje bez pobierania pensji. Trwa również walka administracji z sądami w sprawie rozmieszczania Gwardii  Narodowej w miastach, które według Trumpa nie radzą sobie z przestępczością. Do tej pory wojsko wprowadzono do pięciu miast rządzonych przez Demokratów, prezydent grozi tym samym kolejnym kilku. Na ostatniej prostej jest też kampania wyborcza w Nowym Jorku, gdzie według sondaży nowym burmistrzem może zostać radykalny Demokrata Zohran Mamdani. Trump zapowiedział już, że w wypadku jego zwycięstwa będzie rozmawiał z nowym burmistrzem, ale Mamdani będzie musiał uzgadniać swoją politykę z Białym Domem. Jak wygląda obecnie front wojny prezydenta Trumpa z instytucjami federalnymi, na ile pozwala mu konstytucja? I czy musi liczyć się z tak silnym głosem sprzeciwu, jaki dał o sobie znać w weekend?</p><p><br /></p><p>Gość: Marcin Fatalski</p><p><br /></p><p>---------------------------------------------</p><p>Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠</p><p>Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠</p><p>Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]</p>

A tale of two Americas – one of dreams, one of nightmares. Two writers, quintessentially American and quintessentially different: Francis Scott Fitzgerald and Denis Johnson. Fitzgerald's America pulses with jazz, champagne in hand, gazing at skyscrapers reaching for the sky, believing dreams of success and prosperity come true. Johnson's America arrives decades later – poor, devoid of dreams, without a chance. No one sees it, no one listens. What does the story of these two writers tell us about contemporary America? We invite you to an American diptych in "Report on Books." In this episode, we will talk about Denis Johnson's debut novel "Angels," translated into Polish by Krzysztof Majer 42 years after its first American publication. Next Monday, we will discuss Maciej Świerkocki's new translation of Fitzgerald's most famous novel – "The Great Gatsby." Host: Agata Kasprolewicz Guest: Krzysztof Majer Book: "Angels" by Denis Johnson / Karakter Publishing / translation: Krzysztof Majer --------------------------------------------- Report on the State of the World is a broadcast that exists thanks to our Patrons, join the collection ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subscribe to the Report on the State of the World newsletter ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Report shirts and mugs ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Self-promotion]

Original title: Raport o książkach – Dyptyk amerykański cz. 1 „Anioły” Denis Johnson

Original description: <p>Opowieść o dwóch Amerykach – tej ze snu i tej z koszmaru.</p><p><br /></p><p>Dwóch pisarzy, na wskroś amerykańskich i na wskroś różnych: Francis Scott Fitzgerald i Denis Johnson.</p><p><br /></p><p>Ameryka Fitzgeralda pulsuje w rytmie jazzu, z kieliszkiem szampana w dłoni, spogląda na pnące się do nieba drapacze chmur i wierzy, że marzenia o sukcesie i dobrobycie się spełniają.</p><p><br /></p><p>Ameryka Johnsona nadchodzi dekady później – jest biedna, pozbawiona marzeń, bez szans. Nikt jej nie widzi i nikt jej nie słucha.</p><p><br /></p><p>Co opowieść tych dwóch pisarzy mówi nam o współczesnej Ameryce?</p><p><br /></p><p>Zapraszamy na dyptyk amerykański w „Raporcie o książkach”.</p><p><br /></p><p>W tym odcinku porozmawiamy o debiutanckiej powieści Denisa Johnsona „Anioły”, która po 42 latach od pierwszego amerykańskiego wydania została przetłumaczona na język polski przez Krzysztofa Majera.</p><p><br /></p><p>W przyszły poniedziałek porozmawiamy o nowym przekładzie Macieja Świerkockiego najsłynniejszej powieści Fitzgeralda – „Ten Wielki Gatsby”.</p><p><br /></p><p>Prowadzenie: Agata Kasprolewicz</p><p><br /></p><p>Gość: Krzysztof Majer</p><p><br /></p><p>Książka: „Anioły” Denisa Johnsona / Wydawnictwo Karakter / przekład: Krzysztof Majer</p><p><br /></p><p><em>---------------------------------------------</em></p><p>Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ <a href="https://patronite.pl/DariuszRosiak"><u>⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠</u></a></p><p>Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ <a href="https://dariuszrosiak.substack.com/"><u>⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠</u></a></p><p>Koszulki i kubki Raportu ➡️ <a href="https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/"><u>⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠</u></a> [Autopromocja]</p>

Przed spotkaniem z Zełenskim Trump rozmawiał z Putinem ponad dwie godziny. Nastąpił „wielki przełom”. Spotkanie w Budapeszcie. Rosja przypuściła atak: 28 pocisków, 320 dronów. Front stabilny, ataki na infrastrukturę. Jakie wyniki ofensywy dyplomatycznej, wizyty Zełenskiego? O czym rozmowa Putina z Trumpem? Chiny zwiększają obostrzenia eksportu metali ziem rzadkich. Trump zapowiada cła na chińskie towary. Wojna handlowa? Spotkanie Trumpa i Xi Jinpinga? Madagaskar: rewolucja młodych, prezydent ucieka, władzę obejmuje dowódca. Korupcja i brak szans na rozwój. James Cook: symbol odkryć. Dla Polinezyjczyków: koniec kultury. Czego uczą nas wyprawy Cooka? Ciudad Bolívar: Kolumbia, państwo przemocy. Tradycja: stara i nowa. Imię Tradycja. Rozkład jazdy: (03:08) Michał Kacewicz: Trump z Putinem przed wizytą Zełenskiego (25:45) Jakub Jakóbowski: Chiny zaostrzają eksport metali ziem rzadkich (50:31) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Felieton tradycyjny (56:34) Podziękowania (1:03:18) Adrian Bąk: Ciudad Bolivar - symbol Bogoty (1:22:23) Jędrzej Czerep: GEN Z chce zmienić Madagaskar (1:37:36) Hampton Sides: Kapitan Cook zmienił Polinezję (1:54:46) Do usłyszenia

Original title: Raport o stanie świata - 18 października 2025

Original description: <p>Na dzień przed planowanym spotkaniem z prezydentem Zełenskim prezydent Trump odbył ponad dwugodzinną rozmowę z Władimirem Putinem. Według Trumpa w jej wyniku nastąpił „wielki przełom”. Uzgodniono, że obaj prezydenci spotkają się w najbliższym czasie w Budapeszcie. Na kilka godzin przed rozmową Trumpa z Putinem Rosja przypuściła jeden z największych ataków na Ukrainę w tej wojnie – wykorzystano 28 pocisków balistycznych i 320 dronów.</p><p><br /></p><p>Na froncie sytuacja jest stabilna – trwają rosyjskie ataki na infrastrukturę krytyczną Ukrainy: niszczone są elektrownie, atakowane linie i inne obiekty kolejowe w kraju. Jakie mogą być wyniki obecnej ofensywy dyplomatycznej Ukrainy, zwłaszcza wizyty Zełenskiego w Waszyngtonie? O czym świadczy ponad dwugodzinna rozmowa Putina z Trumpem i jakie mogą być jej rezultaty?</p><p><br /></p><p>Chiny poważnie zwiększyły obostrzenia eksportu metali ziem rzadkich i technologii do produkcji towarów o zastosowaniu cywilno-wojskowym. Trump zapowiada podwyższenie ceł na chińskie towary o sto procent. Kolejny rozdział wojny handlowej, czy przymiarki przed planowanym spotkaniem Trumpa i Xi Jinpinga?</p><p><br /></p><p>W Madagaskarze rewolucja młodych. Po kilkutygodniowych zamieszkach prezydent ucieka za granicę, a władzę obejmuje dowódca elitarnej jednostki. Dlaczego od odzyskania niepodległości ta wyspa jest skażona korupcją i brakiem szans na rozwój?</p><p><br /></p><p>James Cook był i pozostaje symbolem wielkich odkryć podróżników z Zachodu. Dla Polinezyjczyków spotkanie z żeglarzami z Anglii było często początkiem końca ich kultury. Czego dziś uczą nas wyprawy kapitana Cooka – w programie rozmowa z autorem książki o tym podróżniku i odkrywcy.</p><p><br /></p><p>Zajrzymy również do Ciudad Bolívar – dzielnicy Bogoty, do której warto zajrzeć, jeśli chcemy zrozumieć, dlaczego Kolumbia nazywana jest państwem niekończącej się przemocy.</p><p><br /></p><p>A także: o tradycji – tej starej i tej nowej. Będzie również o żeńskim imieniu Tradycja, którego popularność niestety przeminęła z wiatrem zwanym wind of change.</p><p><br /></p><p>Rozkład jazdy: </p><p>(03:08) Michał Kacewicz: Trump z Putinem na dzień przed wizytą Zełenskiego</p><p>(25:45) Jakub Jakóbowski: Chiny zaostrzają warunki eksportu metali ziem rzadkich</p><p>(50:31) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Felieton tradycyjny</p><p>(56:34) Podziękowania</p><p>(1:03:18) Adrian Bąk: Ciudad Bolivar - symbol współczesnej Bogoty</p><p>(1:22:23) Jędrzej Czerep: GEN Z chce zmienić Madagaskar</p><p>(1:37:36) Hampton Sides: Jak kapitan Cook zmienił Polinezję</p><p>(1:54:46) Do usłyszenia</p><p><br /></p><p><em>---------------------------------------------</em></p><p>Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ <a href="https://patronite.pl/DariuszRosiak"><u>⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠</u></a></p><p>Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ <a href="https://dariuszrosiak.substack.com/"><u>⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠</u></a></p><p>Koszulki i kubki Raportu ➡️ <a href="https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/"><u>⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠</u></a> [Autopromocja]</p>

For centuries, we have dreamed of creating a thinking machine. From the Golem to Frankenstein – we have always wanted to breathe the spark of reason into matter. Today, this fantasy has become a reality. Artificial intelligence is everywhere – in our phones, homes, conversations, decisions. Some are delighted, others are terrified. But do we really know what it is? In the first episode of "The Artificial Intelligence Report," we go back to the sources – from Stanisław Lem to John McCarthy, from the first experiments with machine learning to the revolution that is changing the world faster than anyone expected. Stanisław Lem will also be a permanent guide to the new format, because his books – "The Cyberiad" and "Robot Fables" – contain virtually everything we are experiencing today. How was artificial intelligence born – and why do we still know so little about it? How is it possible that a man who created algorithms for years one day became their victim – when, as a food delivery driver, he began to fight against a soulless system that assessed his work like a machine? Can artificial intelligence act on our behalf? For example, do the shopping for us – without any redirects to online stores? Is it worth using? Guests: Jerry Kaplan – American pioneer of computer science, tablet and smartphone. Armin Samii – a programmer from Iran who one day decided to stand on the other side of the algorithm. Mateusz Chrobok – expert in cybersecurity, AI and startups. Readers: Grzegorz Dobiecki Marek Niedźwiecki Krzysztof Tubilewicz Michał Żakowski **The partner of this episode is the Robert Dobrzycki Foundation.** Schedule: (10:15) Jerry Kaplan: Where did AI come from and what is it? (38:13) Armin Samii: How algorithms control the life of a food delivery driver (52:07) Mateusz Chrobok: Shopping with artificial intelligence (56:41) Talk to you soon *---------------------------------------------* The Report on the State of the World is a broadcast that exists thanks to our Patrons, join the collection ➡️ [https://patronite.pl/DariuszRosiak](https://patronite.pl/DariuszRosiak) Subscribe to the Report on the State of the World newsletter ➡️ [https://dariuszrosiak.substack.com/](https://dariuszrosiak.substack.com/) Report shirts and mugs ➡️ [https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/](https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/) [Self-promotion]

Original title: Raport o sztucznej inteligencji - skąd się wzięła AI i czym jest?

Original description: <p>Od wieków marzyliśmy o stworzeniu myślącej maszyny. Od Golema po Frankensteina – zawsze chcieliśmy tchnąć w materię iskrę rozumu. Dziś ta fantazja stała się rzeczywistością.</p><p><br /></p><p>Sztuczna inteligencja jest wszędzie – w naszych telefonach, domach, rozmowach, decyzjach. Jednych zachwyca, innych przeraża. Ale czy naprawdę wiemy, czym ona jest?</p><p><br /></p><p>W pierwszym odcinku „Raportu o sztucznej inteligencji” wracamy do źródeł – od Stanisława Lema po Johna McCarthy’ego, od pierwszych eksperymentów z maszynowym uczeniem po rewolucję, która zmienia świat szybciej, niż ktokolwiek się spodziewał.</p><p><br /></p><p>Stanisław Lem będzie zresztą stałym przewodnikiem nowego formatu, bo w jego książkach – „Cyberiadzie” i „Bajkach robotów” – zawarte jest właściwie wszystko, czego dziś doświadczamy.</p><p><br /></p><p> Jak narodziła się sztuczna inteligencja – i dlaczego wciąż tak mało o niej wiemy?</p><p> Jak to możliwe, że człowiek, który przez lata tworzył algorytmy, pewnego dnia sam stał się ich ofiarą – gdy jako dostawca jedzenia zaczął walczyć z bezdusznym systemem, który oceniał jego pracę jak maszynę?</p><p> Czy sztuczna inteligencja może działać w naszym imieniu? Na przykład zrobić za nas zakupy – bez żadnych przekierowań do sklepów internetowych? Czy warto z tego skorzystać?</p><p><br /></p><p>Goście:</p><p><br /></p><p>Jerry Kaplan – amerykański pionier informatyki, tabletu i smartfona.</p><p>Armin Samii – programista z Iranu, który pewnego dnia postanowił stanąć po drugiej stronie algorytmu.</p><p>Mateusz Chrobok – ekspert do spraw cyberbezpieczeństwa, AI i startupów.</p><p><br /></p><p>Lektorzy:</p><p>Grzegorz Dobiecki</p><p>Marek Niedźwiecki</p><p>Krzysztof Tubilewicz</p><p>Michał Żakowski</p><p><br /></p><p><strong>Partnerem tego odcinka jest Fundacja Roberta Dobrzyckiego.</strong></p><p><br /></p><p>Rozkład jazdy: </p><p>(10:15) Jerry Kaplan: Skąd wzięła się AI i czym jest?</p><p>(38:13) Armin Samii: Jak algorytmy sterują życiem dostawcy jedzenia</p><p>(52:07) Mateusz Chrobok: Zakupy ze sztuczną inteligencją</p><p>(56:41) Do usłyszenia</p><p><br /></p><p><em>---------------------------------------------</em></p><p>Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ <a href="https://patronite.pl/DariuszRosiak" rel="ugc noopener noreferrer" target="_blank">⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠</a></p><p>Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ <a href="https://dariuszrosiak.substack.com/" rel="ugc noopener noreferrer" target="_blank">⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠</a></p><p>Koszulki i kubki Raportu ➡️ <a href="https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/" rel="ugc noopener noreferrer" target="_blank">⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠</a> [Autopromocja]</p>

Hamas released all living hostages held since the October 7, 2023 attack on Israel and returned the bodies of eight who did not survive captivity. Israel claims one returned body is not a hostage. On Monday, Israel released nearly 2,000 Palestinian prisoners, including 250 serving long sentences for murder and terrorism. These actions implement the first phase of Donald Trump's Gaza peace plan, accepted by Hamas and Israel. On Monday, the American president spoke in the Knesset, announcing a new beginning for the Middle East, and then attended a summit in Sharm el-Sheikh, where a declaration on lasting peace and prosperity was signed. In Gaza, Hamas patrols returned to the streets, and the Israeli army withdrew to the initial, so-called yellow line established during negotiations. Since Monday, Israeli soldiers have killed several Palestinians who, the IDF claims, were armed and trying to cross the yellow line. Masked men, likely Hamas members, carried out at least one public execution of people accused of collaborating with Israel. Clashes also occurred between Hamas and clan militias, supported by Israel during the war. Has the war in Gaza really ended? How are further negotiations progressing, and what are they about? Is Hamas ready to disarm, and Israel to withdraw from the Gaza Strip? Guest: Agnieszka Zagner Report on the state of the world is a broadcast that exists thanks to our Patrons, join the collection ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subscribe to the Report on the state of the world newsletter ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Report shirts and mugs ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Self-promotion]

Original title: Raport na dziś - 15 października 2025

Original description: <p>Hamas wypuścił wszystkich żywych zakładników przetrzymywanych od ataku na Izrael 7 października 2023 roku i zwrócił ciała ośmiu osób, które nie przeżyły niewoli. Izrael twierdzi, że jedno ze zwróconych ciał nie należy do zakładnika.</p><p><br /></p><p>W poniedziałek Izrael zwolnił z więzień prawie 2000 palestyńskich więźniów, w tym 250 skazanych na długoletnie więzienie za morderstwa i terroryzm. Te działania są realizacją pierwszej fazy planu pokojowego dla Gazy Donalda Trumpa, zaakceptowanego przez Hamas i Izrael.</p><p><br /></p><p>W poniedziałek amerykański prezydent wystąpił w Knessecie, zapowiadając nowy początek dla Bliskiego Wschodu, a następnie wziął udział w szczycie w Szarm el-Szejk, gdzie podpisano deklarację w sprawie trwałego pokoju i dobrobytu.</p><p><br /></p><p>W Gazie na ulice wróciły patrole Hamasu, a armia izraelska wycofała się na pierwszą, tzw. żółtą linię ustaloną podczas negocjacji. Od poniedziałku izraelscy żołnierze zabili kilku Palestyńczyków, którzy — jak twierdzi IDF — uzbrojeni próbowali przekroczyć żółtą linię.</p><p><br /></p><p>Zamaskowani mężczyźni, najprawdopodobniej członkowie Hamasu, dokonali co najmniej jednej publicznej egzekucji osób oskarżonych o współpracę z Izraelem. Doszło również do walk między Hamasem a milicjami klanowymi, wspieranymi w czasie wojny przez Izrael.</p><p><br /></p><p>Czy w Gazie rzeczywiście nastąpił koniec wojny? Jak przebiegają dalsze negocjacje i czego dotyczą? Czy Hamas jest gotowy do rozbrojenia, a Izrael — do wycofania się ze Strefy Gazy?</p><p><br /></p><p>Gość: Agnieszka Zagner</p><p><br /></p><p><em>---------------------------------------------</em></p><p>Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ <a href="https://patronite.pl/DariuszRosiak"><u>⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠</u></a></p><p>Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ <a href="https://dariuszrosiak.substack.com/"><u>⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠</u></a></p><p>Koszulki i kubki Raportu ➡️ <a href="https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/"><u>⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠</u></a> [Autopromocja]</p>

In this episode of Book Report, I invite you to meet Yael van der Wouden, a Dutch-Israeli writer whose debut novel "In Good Hands" went straight to the Booker Prize shortlist and was also honored with this year's Women's Prize for Fiction. "In Good Hands" is the story of a woman named Isabel who is obsessed with the house. Her days are filled with polishing silver, counting porcelain cups, washing and ironing tablecloths and curtains. After her mother's death, she lives in it alone and knows that the house does not and never will belong to her. By her uncle's decision, one of her brothers will inherit it - but only when he starts a family. However, a stranger appears in the house and disrupts Isabel's world order. All this takes place in the Dutch countryside, in the early 1960s, a dozen years after the end of World War II. "In Good Hands" is a novel about the burden of complicity, which - as Yael van der Wouden says - weighs on us all. It is a story about the power of love and desire, in which lies the ultimate hope. Hosted by: Agata Kasprolewicz Guest: Yael van der Wouden Book: "In Good Hands" by Yael van der Wouden / translated by: Justyna Hunia / Znak Publishing House --------------------------------------------- Report on the State of the World is a broadcast that exists thanks to our Patrons, join the collection ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subscribe to the Report on the State of the World newsletter ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Report T-shirts and mugs ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Self-promotion]

Original title: Raport o książkach – „W dobrych rękach” Yael van der Wouden

Original description: <p>W tym odcinku Raportu o książkach zapraszam na spotkanie z Yael van der Wouden, holendersko-izraelską pisarką, której debiutancka powieść „W dobrych rękach” trafiła prosto na krótką listę Nagrody Bookera, a także została uhonorowana tegoroczną Women’s Prize for Fiction.</p><p><br /></p><p>„W dobrych rękach” to historia kobiety o imieniu Isabel, która ma obsesję na punkcie domu. Jej dni wypełnione są polerowaniem srebra, liczeniem porcelanowych filiżanek, praniem i prasowaniem obrusów oraz zasłon. Po śmierci matki mieszka w nim sama i wie, że dom nie należy i nigdy nie będzie do niej należał. Decyzją wuja odziedziczy go bowiem jeden z jej braci — ale dopiero wtedy, gdy założy rodzinę.</p><p><br /></p><p>Jednak w domu pojawia się ktoś obcy, kto burzy porządek świata Isabel.</p><p><br /></p><p>Wszystko to dzieje się na holenderskiej prowincji, na początku lat 60. XX wieku, kilkanaście lat po zakończeniu drugiej wojny światowej.</p><p><br /></p><p>„W dobrych rękach” to powieść o brzemieniu współwiny, które — jak mówi Yael van der Wouden — ciąży na nas wszystkich. To historia o sile miłości i pragnienia, w których tkwi ostateczna nadzieja.</p><p><br /></p><p>Prowadzenie: Agata Kasprolewicz</p><p>Gość: Yael van der Wouden</p><p>Książka: „W dobrych rękach” Yael van der Wouden / przekład: Justyna Hunia / Wydawnictwo Znak</p><p><br /></p><p><em>---------------------------------------------</em></p><p>Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ <a href="https://patronite.pl/DariuszRosiak"><u>⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠</u></a></p><p>Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ <a href="https://dariuszrosiak.substack.com/"><u>⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠</u></a></p><p>Koszulki i kubki Raportu ➡️ <a href="https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/"><u>⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠</u></a> [Autopromocja]</p>

Gaza ceasefire implementation begins between Israel and Hamas. Per the agreement, accepted Thursday evening by Benjamin Netanyahu's government, a ceasefire was to take effect within 24 hours, followed by Hamas releasing Israeli hostages by Monday at the latest. The Israeli army began withdrawing to agreed positions, giving it control of just over half of the Gaza Strip. The humanitarian blockade has been formally lifted – trucks with aid can enter the devastated and famine-stricken territory. Many commentators speak of the end of the war, although not all details of the agreement are clear, and the next phase of negotiations will be much more difficult. However, for now, Donald Trump's plan is working – and civilian life has become a little safer. Is this really the end of the war? What can we expect in the Gaza Strip in the coming days? What next for Hamas, but also for the political future of Prime Minister Netanyahu? And what will the two sides still be negotiating? Following the resignation of the French Prime Minister, Emmanuel Macron refuses to call snap elections. The new government faces a decision on repealing the unpopular pension reform. The President is doing everything to prevent the far right from taking power. But if the price for this is a financial crisis, will such a policy not backfire? The US President is sending National Guard troops to more US cities, the federal government is partially shutting down due to a shutdown, and the State Department is accusing Donald Trump's political rivals of abuse. Who benefits from the chaos in America? Jane Goodall, the English primatologist whose research on chimpanzees changed the way we view this – but also other – species, has died. Why are we only now admitting that animals other than humans have personalities? This summer alone, 1 percent of the Iberian Peninsula burned down. In Spain, thousands of people had to flee their homes. And although the drought contributed to the fires, residents resent the authorities. Why? Also in the program: about naturalness and all its varieties – still life as well… Our new format launches on October 16: "Report on Artificial Intelligence". This will not be a technology podcast. What can we expect in the first episodes? Schedule: (03:21) Dariusz Rosiak: Hopes for the end of the war (27:10) Jędrzej Bielecki: France after the Prime Minister's resignation (50:04) Grzegorz Dobiecki: World from the side - Naturally, or how? (56:24) Thank you (1:02:54) Adrian Bąk: Report on Artificial Intelligence (1:12:44) Agnieszka Zielińska: Spain: conflagration and claims against the government (1:23:43) Andrzej Kohut: What's not working in America (1:47:33) Łukasz Kwiatek: Chimpanzees like humans (2:05:03) Talk to you soon --------------------------------------------- Report on the State of the World is a broadcast that exists thanks to our Patrons, join the collection ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subscribe to the Report on the State of the World newsletter ➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Report T-shirts and mugs ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Self-promotion]

Original title: Raport o stanie świata - 11 października 2025

Original description: <p>W Strefie Gazy rozpoczęło się wdrażanie porozumienia w sprawie zawieszenia broni między Izraelem a Hamasem. Zgodnie z umową, zaakceptowaną w czwartek wieczorem przez rząd Benjamina Netanjahu, w ciągu doby miało wejść w życie zawieszenie broni, a następnie, najpóźniej w poniedziałek, Hamas miał wypuścić izraelskich zakładników. Armia Izraela rozpoczęła wycofywanie się na ustalone pozycje, co da jej kontrolę nad niewiele ponad połową Strefy Gazy. Formalnie zniesiono blokadę humanitarną – na zrujnowane i objęte klęską głodu terytorium mogą wjeżdżać tiry z pomocą. Wielu komentatorów mówi o końcu wojny, chociaż nie wszystkie szczegóły porozumienia są jasne, a kolejna faza negocjacji będzie znacznie trudniejsza. Jednak na razie plan Donalda Trumpa działa – a życie cywilów stało się nieco bezpieczniejsze. Czy to faktycznie koniec wojny? Czego w najbliższych dniach możemy się spodziewać w Strefie Gazy? Co dalej z Hamasem, ale i z polityczną przyszłością premiera Netanjahu? I co będą jeszcze negocjować obie strony?</p><p><br /></p><p>Po dymisji premiera Francji Emmanuel Macron odmawia rozpisania przyspieszonych wyborów. Przed nowym rządem decyzja w sprawie cofnięcia nielubianej reformy emerytalnej. Prezydent robi wszystko, aby nie dopuścić do przejęcia władzy przez skrajną prawicę. Ale czy jeśli ceną za to będzie kryzys finansowy, taka polityka nie odniesie odwrotnego skutku?</p><p><br /></p><p>Prezydent USA wysyła do kolejnych amerykańskich miast oddziały Gwardii Narodowej, rząd federalny zawiesza częściowo funkcjonowanie z powodu shutdownu, a Departament Stanu oskarża o nadużycia politycznych rywali Donalda Trumpa. Kto zyskuje na chaosie w Ameryce?</p><p><br /></p><p>Zmarła Jane Goodall, angielska prymatolożka, której badania nad szympansami zmieniły sposób postrzegania tego – ale i innych – gatunków. Czemu dopiero teraz przyznajemy, że inne niż człowiek zwierzęta mają osobowość?</p><p><br /></p><p>Tylko tego lata spłonął 1 procent powierzchni Półwyspu Iberyjskiego. W Hiszpanii tysiące osób musiało uciekać z domów. I choć do pożarów przyczyniła się susza, mieszkańcy mają żal do władz. Dlaczego?</p><p><br /></p><p>W programie także: o naturalności oraz wszystkich jej odmianach – martwej naturze także…</p><p><br /></p><p>16 października rusza nasz nowy format: „Raport o sztucznej inteligencji”. To nie będzie podcast technologiczny. Czego zatem możemy się spodziewać w pierwszych odcinkach?</p><p><br /></p><p>Rozkład jazdy: </p><p>(03:21) Dariusz Rosiak: Nadzieje na koniec wojny</p><p>(27:10) Jędrzej Bielecki: Francja po dymisji premiera</p><p>(50:04) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Naturalnie, czyli jak?</p><p>(56:24) Podziękowania</p><p>(1:02:54) Adrian Bąk: Raport o sztucznej inteligencji</p><p>(1:12:44) Agnieszka Zielińska: Hiszpania: pożoga i pretensje do rządu</p><p>(1:23:43) Andrzej Kohut: Co nie działa w Ameryce</p><p>(1:47:33) Łukasz Kwiatek: Szympansy jak ludzie</p><p>(2:05:03) Do usłyszenia</p><p><br /></p><p><em>---------------------------------------------</em></p><p>Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ <a href="https://patronite.pl/DariuszRosiak"><u>⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠</u></a></p><p>Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ <a href="https://dariuszrosiak.substack.com/"><u>⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠</u></a></p><p>Koszulki i kubki Raportu ➡️ <a href="https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/"><u>⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠</u></a> [Autopromocja]</p>

Negotiations on ending the war in the Gaza Strip have been taking place in Sharm el-Sheikh since Monday. So far, more is known about the discrepancies between Israel and Hamas than about their progress. It is unclear whether the disarmament of this organization means handing over all the weapons its members have. It is not known what mandate international stabilization forces would receive, or when Israeli hostages will return home. Yesterday, Israelis commemorated the approximately 1,200 people who died on October 7, 2023, during the Hamas attack. Private ceremonies were held in the kibbutzim that were attacked, and at the Nova festival site at 6:29 a.m. – when the attack began – a minute of silence was observed in memory of the dead. How has the impact of the Hamas attack been incorporated into Israel's identity? What emotions did the country's residents experience on the anniversary? What can we expect from the talks in Egypt? The program also includes an interview with Israeli writer Zeruya Shalev, who will talk about the last two years in Israel, her own experience – and the violence in the Gaza Strip. Guests: Dariusz Rosiak, Zeruya Shalev --------------------------------------------- The Report on the State of the World is a program that exists thanks to our Patrons, join the collection ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subscribe to the Report on the State of the World newsletter ➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Report shirts and mugs ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Self-promotion]

Original title: Raport na dziś - 8 października 2025

Original description: <p>W Szarm el-Szejk od poniedziałku toczą się negocjacje w sprawie zakończenia wojny w Strefie Gazy. Na razie więcej niż o ich przebiegu wiadomo o rozbieżnościach między Izraelem a Hamasem. Niejasne jest, czy rozbrojenie tej organizacji oznacza przekazanie całej broni, którą dysponują jej członkowie. Nie wiadomo, jaki mandat miałyby otrzymać międzynarodowe siły stabilizacyjne, ani kiedy do domów wrócą izraelscy zakładnicy. Wczoraj Izraelczycy upamiętnili około 1200 osób, które zginęły 7 października 2023 roku podczas napaści Hamasu. W zaatakowanych wtedy kibucach odbywały się prywatne uroczystości, na miejscu festiwalu Nova o 6:29 rano – gdy rozpoczął się atak – pamięć o zabitych uczczono minutą ciszy.</p><p><br /></p><p>Jak skutki ataku Hamasu wpisały się w tożsamość Izraela? Z jakimi emocjami mieszkańcy tego kraju przeżywali rocznicę? Czego możemy się spodziewać po rozmowach w Egipcie? W programie również rozmowa z izraelską pisarką Zeruyą Shalev, która opowie o ostatnich dwóch latach w Izraelu, o swoim własnym doświadczeniu – oraz o przemocy w Strefie Gazy.</p><p><br /></p><p>Goście: Dariusz Rosiak, Zeruya Shalev</p><p><br /></p><p><em>---------------------------------------------</em></p><p>Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ <a href="https://patronite.pl/DariuszRosiak"><u>⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠</u></a></p><p>Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ <a href="https://dariuszrosiak.substack.com/"><u>⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠</u></a></p><p>Koszulki i kubki Raportu ➡️ <a href="https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/"><u>⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠</u></a> [Autopromocja]</p>

Siergiej Lebiediew is one of the most important voices in contemporary Russian literature – a writer and historian who seeks the genesis of the evil that infected first the Soviet Union and now contemporary, Putin's Russia in his novels. In his latest book, "The White Lady," he tries to understand what historical and political processes led to the Red Beast turning into the Brown Beast. "They don't understand it yet, but they have transformed into those they considered their worst enemies, whom they defeated and destroyed – the Nazis. (...) Zombies don't know they are zombies. But ignorance, blindness, doesn't matter; the fate of all the villainies they committed in the past hangs over them, magnified by their rebellion against time," Lebiediew writes. Host: Agata Kasprolewicz Guest: Siergiej Lebiediew Book: "The White Lady," Siergiej Lebiediew / translated by: Grzegorz Szymczak / Claroscuro Publishing House *---------------------------------------------* Report on the State of the World is a broadcast that exists thanks to our Patrons, join the collection ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subscribe to the Report on the State of the World newsletter ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Report shirts and mugs ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Self-promotion]

Original title: Raport o książkach – „Biała Pani” Siergiej Lebiediew

Original description: <p>Siergiej Lebiediew to jeden z najważniejszych głosów współczesnej rosyjskiej literatury – pisarz i historyk, który w swoich powieściach szuka genezy zła, jakie zainfekowało najpierw Związek Radziecki, a dziś współczesną, putinowską Rosję.</p><p><br /></p><p>W swojej najnowszej książce „Biała Pani” stara się zrozumieć, jakie procesy historyczne i polityczne doprowadziły do tego, że Czerwona Bestia zmieniła się w Bestię Brunatną.</p><p><br /></p><p>„Oni jeszcze tego nie rozumieją, ale przeistoczyli się w tych, których uważali za najgorszych wrogów, których pokonali i zniszczyli – w nazistów. (…)</p><p>Zombie nie wiedzą, że są zombie. Ale niewiedza, ślepota nie mają znaczenia; wisi nad nimi fatum wszystkich nikczemności, których dopuścili się w przeszłości, spotęgowane przez ich bunt przeciw czasowi” – pisze Lebiediew.</p><p><br /></p><p>Prowadzenie: Agata Kasprolewicz</p><p>Gość: Siergiej Lebiediew</p><p>Książka: „Biała Pani”, Siergiej Lebiediew / przekład: Grzegorz Szymczak / Wydawnictwo Claroscuro</p><p><br /></p><p><em>---------------------------------------------</em></p><p>Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ <a href="https://patronite.pl/DariuszRosiak"><u>⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠</u></a></p><p>Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ <a href="https://dariuszrosiak.substack.com/"><u>⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠</u></a></p><p>Koszulki i kubki Raportu ➡️ <a href="https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/"><u>⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠</u></a> [Autopromocja]</p>

Friday evening, Hamas announced relinquishing Gaza Strip power and releasing all living Israeli hostages held since the October 7th attack two years ago, but seeks to negotiate other points of Donald Trump's war-ending plan. In response, the American president demanded Israel immediately halt Gaza Strip bombing. Meanwhile, the Israeli navy intercepted the "Gaza Flotilla" in international waters, intending to break the ruined territory's humanitarian blockade. In British Manchester, an attacker targeted Yom Kippur celebrants in a synagogue. Welcome to a special "Report" episode, Dariusz Rosiak's second week traveling Israel and Palestine. Does Hamas' declaration pave the way to end the war? How will Israel respond to the US president's bombing halt demand? Why is the flotilla issue irrelevant to Israelis? In the West Bank's Area C, Israeli settlements expand, Palestinian enclaves slowly become closed zones. Is daily life possible under these conditions? Two years after Hamas' attack, IDF, the Israeli army's perception dramatically changed. Previously respected, its officers now face potential international tribunal trials. What's next for the Israeli army? At an extraordinary summit in Denmark, European Union leaders debated how to combat Kremlin threats. Is there a way to counter Russian drones and sabotage? Has the West's conflict with Russia begun? The former NATO secretary-general comments on Europe's situation for "Report." Czech parliamentary elections may return Andrej Babiš, a Trump-inspired billionaire. What differentiates him from Viktor Orbán or Robert Fico? Why are these elections so important for Ukraine? Schedule: (04:06) Dariusz Rosiak: "Report" in Israel and the West Bank (17:04) Futoon Qadri and Husam N. Shakshir: Israel and Palestine: Life in Confinement (39:35) Jens Stoltenberg: Is the West's Conflict with Russia Already Underway? (55:48) Acknowledgements (1:02:10) Jossi Melman and Seth J. Frantzman: Tarnished Reputation (1:34:05) Tomasz Maćkowiak: Czech Republic as Hungary? (1:56:27) Dariusz Rosiak: "Report" in Israel and the West Bank Part 2 (2:09:29) Goodbye *---------------------------------------------* Report on the World is an broadcast that exists thanks to our Patrons, join the collection ➡️ [https://patronite.pl/DariuszRosiak](https://patronite.pl/DariuszRosiak) Subscribe to the Report on the World newsletter ➡️ [https://dariuszrosiak.substack.com/](https://dariuszrosiak.substack.com/) Report t-shirts and mugs ➡️ [https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/](https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/) [Self-promotion]

Original title: Raport o stanie świata - 4 października 2025

Original description: <p>W piątek wieczorem Hamas ogłosił, że zrzeknie się władzy w Strefie Gazy oraz uwolni wszystkich żyjących izraelskich zakładników, których przetrzymuje od ataku 7 października dwa lata temu. Organizacja chce jednak negocjować inne punkty planu Donalda Trumpa zakończenia wojny. W odpowiedzi na to oświadczenie amerykański prezydent zażądał od Izraela natychmiastowego wstrzymania bombardowania Strefy Gazy. Tymczasem izraelska marynarka wojenna przechwyciła na wodach międzynarodowych tzw. Flotyllę dla Gazy, której organizatorzy zamierzali złamać blokadę humanitarną zrujnowanego terytorium. A w brytyjskim Manchesterze napastnik zaatakował w synagodze uczestników uroczystości z okazji pokutnego święta Jom Kipur. Zapraszamy na specjalny, wyjazdowy odcinek „Raportu” – Dariusz Rosiak drugi tydzień podróżuje po Izraelu i Palestynie. Czy deklaracja Hamasu  otwiera drogę do zakończenia wojny? Jak Izrael odpowie na żądanie prezydenta USA w sprawie wstrzymania bombardowań? I dlaczego sprawa flotylli jest dla Izraelczyków zupełnie nieistotna?</p><p><br /></p><p>W tzw. strefie C na Zachodnim Brzegu Jordanu rozbudowują się izraelskie osiedla, a palestyńskie enklawy powoli zamieniają się w zamknięte zony. Czy w takich warunkach możliwe jest codzienne życie?</p><p><br /></p><p>Po dwóch latach od ataku Hamasu diametralnie zmieniło się postrzeganie IDF, izraelskiej armii. Wcześniej darzono ją respektem, teraz jej oficerom mogą grozić procesy przed międzynarodowymi trybunałami. Co dalej z izraelskim wojskiem?</p><p><br /></p><p>Na nadzwyczajnym szczycie w Danii przywódcy Unii Europejskiej debatowali, jak walczyć z zagrożeniem ze strony Kremla. Czy jest sposób na rosyjskie drony i akcje sabotażowe? Czy konflikt Zachodu z Rosją już się rozpoczął? Specjalnie dla „Raportu” sytuację w Europie komentuje były sekretarz generalny NATO.</p><p><br /></p><p>W Czechach wybory parlamentarne, w wyniku których do władzy może wrócić Andrej Babiš, miliarder wzorujący się na Trumpie. Co go różni, a co dzieli od Viktora Orbána czy Roberta Ficy? I dlaczego te wybory są tak ważne dla Ukrainy?</p><p><br /></p><p>Rozkład jazdy: </p><p>(04:06) Dariusz Rosiak: „Raport” w Izraelu i Zachodnim Brzegu Jordanu</p><p>(17:04) Futoon Qadri i Husam N. Shakshir: Izrael i Palestyna: życie w zamknięciu</p><p>(39:35) Jens Stoltenberg: Czy konflikt Zachodu z Rosją już trwa?</p><p>(55:48) Podziękowania</p><p>(1:02:10) Jossi Melman i Seth J. Frantzman: Zszargana reputacja</p><p>(1:34:05) Tomasz Maćkowiak: Czechy jak Węgry?</p><p>(1:56:27) Dariusz Rosiak: „Raport” w Izraelu i Zachodnim Brzegu Jordanu cz. 2</p><p>(2:09:29) Do usłyszenia</p><p><br /></p><p><em>---------------------------------------------</em></p><p>Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ <a href="https://patronite.pl/DariuszRosiak"><u>⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠</u></a></p><p>Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ <a href="https://dariuszrosiak.substack.com/"><u>⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠</u></a></p><p>Koszulki i kubki Raportu ➡️ <a href="https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/"><u>⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠</u></a> [Autopromocja]</p>

Prezydent Trump przedstawił dwudziestopunktowy plan zakończenia wojny w Gazie. Zakłada on natychmiastowe przerwanie ognia, wymianę wszystkich zakładników przetrzymywanych przez Hamas na palestyńskich więźniów przetrzymywanych przez Izrael, rozbrojenie Hamasu, stopniowe wycofanie wojsk izraelskich ze Strefy i ustanowienie międzynarodowego zarządu nad Gazą, który pokierowałby jej odbudową i przywracaniem do funkcjonowania. Premier Izraela Beniamin Netanjahu był obecny podczas prezentacji planu i poparł go. Nie ma jak dotąd reakcji Hamasu; prezydent Trump powiedział, że spodziewa się jej w ciągu trzech–czterech dni. Plan wywołuje spore nadzieje i wiele niepewności po obu stronach: w Izraelu nie zadowala on skrajnie prawicowych ministrów w rządzie, a źródła w Hamasie mówią, że jest on zbiorem warunków nie do wypełnienia, a jego celem jest wyeliminowanie tej grupy. W najbliższych dniach będę Państwu opowiadał nie tylko o reakcji na plan Trumpa i o polityce, ale także o życiu Izraelczyków i Palestyńczyków dwa lata po ataku Hamasu 7 października. Dlaczego ta wojna trwa tak długo? Jakie skutki przynosi obu narodom? Dziś Raport jest w Jerozolimie i w Ramallah na Zachodnim Brzegu. Goście w Izraelu: Efraim Inbar, Raja Shehadeh i Ibrahim Dalalsha Rozkład jazdy: (02:06) Dariusz Rosiak: Izraelczycy protestują przeciwko Bibiemu (04:10) Efraim Inbar: Izrael prowadzi sprawiedliwą wojnę (15:33) Raja Shehadeh: Dialog nie jest żadnym rozwiązaniem (33:35) Ibrahim Dalalsha: O zbiorowej odpowiedzialności za to, co dzieje się po 7 października (45:15) Wiec w Jerozolimie (47:45) Podziękowania Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiak Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.com Koszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/

Original title: Raport na dziś - 1 października 2025

Original description: <p>Prezydent Trump przedstawił 20-punktowy plan zakończenia wojny w Gazie.</p><p>Zakłada on natychmiastowe przerwanie ognia, wymianę wszystkich zakładników przetrzymywanych przez Hamas na palestyńskich więźniów przetrzymywanych przez Izrael, rozbrojenie Hamasu, stopniowe wycofanie wojsk izraelskich ze Strefy i ustanowienie międzynarodowego zarządu nad Gazą, który pokierowałby jej odbudową i przywracaniem do funkcjonowania.</p><p><br /></p><p>Premier Izraela Beniamin Netanjahu był obecny podczas prezentacji planu i poparł go. Nie ma jak dotąd reakcji Hamasu; prezydent Trump powiedział, że spodziewa się jej w ciągu trzech–czterech dni. Plan wywołuje spore nadzieje i wiele niepewności po obu stronach: w Izraelu nie zadowala on skrajnie prawicowych ministrów w rządzie, a źródła w Hamasie mówią, że jest on zbiorem warunków nie do wypełnienia, a jego celem jest wyeliminowanie tej grupy.</p><p><br /></p><p>W najbliższych dniach będę Państwu opowiadał nie tylko o reakcji na plan Trumpa i o polityce, ale także o życiu Izraelczyków i Palestyńczyków dwa lata po ataku Hamasu 7 października. Dlaczego ta wojna trwa tak długo? Jakie skutki przynosi obu narodom?</p><p>Dziś Raport jest w Jerozolimie i w Ramallah na Zachodnim Brzegu.</p><p><br /></p><p>Goście w Izraelu: Efraim Inbar, Raja Shehadeh i Ibrahim Dalalsha</p><p><br /></p><p>Rozkład jazdy: </p><p>(02:06) Dariusz Rosiak: Izraelczycy protestują przeciwko Bibiemu</p><p>(04:10) Efraim Inbar: Izrael prowadzi sprawiedliwą wojnę</p><p>(15:33) Raja Shehadeh: Dialog nie jest żadnym rozwiązaniem</p><p>(33:35) Ibrahim Dalalsha: O zbiorowej odpowiedzialności za to, co dzieje się po 7 października</p><p>(45:15) Wiec w Jerozolimie</p><p>(47:45) Podziękowania</p><p><br /></p><p><em>---------------------------------------------</em></p><p>Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ <a href="https://patronite.pl/DariuszRosiak" rel="ugc noopener noreferrer" target="_blank">⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠</a></p><p>Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ <a href="https://dariuszrosiak.substack.com/" rel="ugc noopener noreferrer" target="_blank">⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠</a></p><p>Koszulki i kubki Raportu ➡️ <a href="https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/" rel="ugc noopener noreferrer" target="_blank">⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠</a> [Autopromocja]</p>

What did a traffic policeman who proclaimed himself the Second Christ and led hordes of followers to distant Siberia, promising them a world without violence and war, have in common with Vladimir Putin? How does a fairy tale turn into a nightmare, and a utopia into a dystopia? These are the questions that Jędrzej Morawiecki asks in his latest book "Prepare the sled in summer. The Siberian Messiah and the journey to the end of the Russian dream of salvation." "Untruth that brings good is great wisdom" - Wissarion, as the titular Siberian Messiah called himself, repeated in his sermons. But can untruth bring good? After all, Putin built his evil empire on lies. I invite you to a story about Russia in the 90s and the present day, about the hunger for spirituality and the hunger for blood. Host: Agata Kasprolewicz Guest: Jędrzej Morawiecki Book: "Prepare the sled in summer" Jędrzej Morawiecki / ZNAK Publishing House *---------------------------------------------* The Report on the State of the World is a broadcast that exists thanks to our Patrons, join the collection ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠ Subscribe to the Report on the State of the World newsletter ➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠ Report shirts and mugs ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Self-promotion]

Original title: Raport o książkach – „Szykuj sanie latem” Jędrzej Morawiecki

Original description: <p>Co były milicjant drogówki, który ogłosił się Drugim Chrystusem i pociągnął rzesze wyznawców na daleką Syberię, obiecując im świat bez przemocy i wojen, ma wspólnego z Władimirem Putinem?</p><p><br /></p><p>Jak bajka zmienia się w koszmar, a utopia w dystopię?</p><p><br /></p><p>To pytania, które zadaje Jędrzej Morawiecki w swojej najnowszej książce „Szykuj sanie latem. Syberyjski mesjasz i podróż do kresu rosyjskiego snu o zbawieniu”.</p><p><br /></p><p>„Nieprawda niosąca dobro to wielka mądrość” – powtarzał w swoich kazaniach Wissarion, jak nazywał siebie tytułowy syberyjski mesjasz.</p><p><br /></p><p>Ale czy nieprawda może nieść dobro? Bo przecież Putin zbudował swoje imperium zła na kłamstwie.</p><p><br /></p><p>Zapraszam na opowieść o Rosji lat 90. i tej współczesnej, o głodzie duchowości i głodzie krwi.</p><p><br /></p><p>Prowadzenie: Agata Kasprolewicz</p><p>Gość: Jędrzej Morawiecki</p><p>Książka: „Szykuj sanie latem” Jędrzej Morawiecki / Wydawnictwo ZNAK</p><p><br /></p><p><em>---------------------------------------------</em></p><p>Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ <a href="https://patronite.pl/DariuszRosiak"><u>⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠</u></a></p><p>Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ <a href="https://dariuszrosiak.substack.com/"><u>⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠</u></a></p><p>Koszulki i kubki Raportu ➡️ <a href="https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/"><u>⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠</u></a> [Autopromocja]</p>